VVOJ

Vraag het maar aan Alexander Nijeboer. Als freelance journalist begon hij vol goede moed aan een boek over defensie-klokkenluider Fred Spijkers, maar jaren later en talloze processen verder is hij sadder en wiser. En 25 duizend euro aan kosten armer, vertelde hij tijdens een VVOJ Café in december 2007. Hij kreeg te maken met juridische powerplay, om passages te weren of het boek uit de handel te laten nemen.

Een wapen waarmee onderzoeksjournalisten zich geconfroneerd kunnen zien, zijn de juridische en financiële claims. Nog voordat een publicatie het daglicht heeft gezien, hangt een overheidsdienst of multinational dreigend aan de lijn of valt er een brief van de advocaat op de mat. Een zorgelijke ontwikkeling, met name wanneer ook hoofdredacties onder druk kiezen voor de weg van de minste weerstand.

Een van de belangrijkste dingen volgens media-advocaat Jens van den Brink: zorg dat je zoveel mogelijk met correspondentie, documenten, e-mailverkeer, audio-opnames documenteert. In dat licht heeft bijvoorbeeld de Argos-redactie voor de Raad voor de Journalistiek-zaak een factsheet van de contacten over een Amerikaans militair rapport op een rij gezet.

Discussie is er ook over het verschoningsrecht, dat het journalistieke en maatschappelijke belang dient om bronnen bescherming te bieden. In de zaak rond de gijzeling van journalist Koen Voskuil is Justitie door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens op de vingers getikt.

Op de VVOJ-site:
Verslag: powerplay tegen journalisten
Wanneer de journalist een gevoelige snaar raakt, slaan overheid en bedrijfsleven tegenwoordig hard terug. Met juridische powerplay proberen ze publicaties te verhinderen, zoals Alexander Nijeboer overkwam bij zijn boek ‘Een man tegen de staat’. Op 10 december 2007 was hij een van de sprekers tijdens het VVOJ Debatcafé.

Fonds tegen juridische powerplay

Journalistiek onder druk

Verschoningsrecht journalist moet altijd gelden

Verschoningsrecht, nuttig en noodzakelijk?

Het wakend oog, media en recht

Pas op voor het afstapje: hoe voorkom je schadeclaims?

Journalisten in het beklaagdenbankje

Zie de Recht-rubriek voor alle artikelen