VVOJ

De VVOJ organiseert zelf geen cursussen/trainingen, maar wilt je graag wel helpen bij het vinden van een geschikte cursus of training.

Hieronder vind je een lijst van cursussen en trainingen op het vlak van onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen die volgens de VVOJ van zeer goede kwaliteit zijn (zie toelichting onder aan de lijst).

Je kunt zelf contact opnemen met de trainer of organisatie; de VVOJ bemiddelt niet bij offertes of contracten.

Heb je speciale wensen die niet onder een van de onderstaande categorieën lijken te vallen, aarzel dan niet om te bellen met onze scholingscoördinator, Luuk Sengers. Hij kan je misschien doorverwijzen naar trainers en organisaties die zich (nog) niet voor de lijst hebben aangemeld, maar die wél bij de VVOJ bekend zijn.

Vlaanderen
Overzicht van alle trainingen, cursussen en workshops in Vlaanderen van het Fonds Pascal Decroos. De lijst wordt regelmatig bijgewerkt.

Internationale researchjournalistiek
De Katholieke Hogeschool Mechelen biedt een postgraduaat voor Vlaanderen én Nederland aan. De opleiding geeft je inzicht hoe je een journalistiek researchproject zonder kleerscheuren opzet en biedt je hulpmiddelen aan om zelfstandig een onderbouwd en geloofwaardig journalistiek resultaat op poten te zetten. Er zijn drie modules: Researchjournalistiek – Internationale Berichtgeving – Portfolio. In totaal beslaat de opleiding uit 136 cursusuren op dinsdag- en donderdagavond. De opleiding loopt van oktober 2010 tot en met eind mei 2011.
VVOJ-leden krijgen 15 procent korting. Aanmelden? Stuur voor eind juni een motiveringsbrief met cv naar Karel Platteau, die de opleiding coördineert. Je wordt dan uitgenodigd op een gesprek. Je kan Karel ook bereiken op 02 705 59 19, mocht je meer informatie wensen. Aangezien we slechts een beperkt aantal studenten toelaten, is vroege inschrijving aangeraden.
Meer bij de cursussite Researchjournalistiek.
Coördinatie: Karel Platteau.

Nederland

Computer-Assisted Research
Training and coaching of journalists and newsrooms about data mining, GIS, computer assisted research and reporting.
Trainer: Peter Verweij (3D-Media)
Info: D3 Media en Peter Verweij

De verwondering
In deze cursus trainen en coachen wij redacteuren in methoden en technieken om op een onderscheidende manier nieuws te brengen of om steeds terugkerende en aanslepende onderwerpen telkens weer vanuit een ander perspectief te benaderen. Een methode voor de zoektocht naar dàt onderwerp, diè invalshoek waarmee zij zich onderscheiden in het brede medialandschap. Meer dan 1.500 redacteuren hebben zich in de voorbije tien jaar reeds laten ‘verwonderen’ over de talloze mogelijkheden om hun doelgroep op een pittige manier te verrassen met onderscheidend nieuws.
Trainer en informatie: Marcus Geers

Newsroom Management
Brush up on your management techniques, test them in discussions and role-play, and find out how other managers deal with the challenge of motivating staff and running an efficient newsroom.
Organisatie en informatie: European Journalism Centre

Onderzoeksjournalistiek (cursus)
Het doel van onderzoek is een origineel en onthullend verhaal. Je leert in deze cursus daarom van achteren naar voren te werken: eerst staan we stil bij het verhaal dat je voor ogen hebt, en dan gaan we kijken welke ingrediënten je daarvoor nodig hebt.

‘Story-based reseach’ heet deze methode, die door Mark Hunter en Luuk Sengers is ontwikkeld. Je leert dus niet alleen klassieke en moderne onderzoekstechnieken toe te passen, maar ook om een krachtig en betekenisvol verhaal te produceren.

Gedurende de cursus worden stap voor stap alle belangrijke researchtechnieken behandeld: je leert waar je onderwerpen kunt vinden, hoe je originele invalshoeken bedenkt, hoe je je onderzoek kunt afbakenen met hypotheses, hoe je een bronnenkaart en een realistische tijdsplanning maakt, hoe je kansrijke Wobverzoeken schrijft, hoe je geavanceerd (forensisch) kunt zoeken op internet, hoe je data kunt opsporen en ‘interviewen’ in Excel en hoe je een database bouwt voor documenten, aantekeningen, geluidsopnames en websites.

Na de cursus ben je in staat om gestructureerd een kansrijk onderzoek te doen. Oók als je dat onderzoek moet combineren met andere (journalistieke) werkzaamheden. (Korting voor VVOJ-leden!)
Organisatie en informatie: Centrum voor Communicatie & Journalistiek, Hogeschool Utrecht

Onderzoeksjournalistiek
Mooie onderzoeksideeën sneuvelen nu op redacties vaak op praktische bezwaren: te tijdrovend, te duur. Wij weten echter dat goede planning of projectmanagement deze bezwaren wegneemt. U leert uw eigen project te ‘managen’, niet op een ingewikkelde manier, maar door gebruik te maken van slimme checklisten, een eenvoudige database en een ijzersterke onderzoekshypothese. Bovenstaande technieken geven u voldoende inzicht voor een gedegen onderzoek. Voor Recordkeeping leert u omgaan met diverse (gratis) softwareprogramma’s (shareware), waarmee documenten, websites en opgenomen interviewgesprekken op de pc kunnen worden bewaard en doorzocht.Het mooiste en handigste hulpmiddel – en uniek! – is het Digitale Dossier. Dat krijgt u van ons cadeau.
Trainer: Luuk Sengers
Informatie: De Redactie

Onderzoektechnieken
Hoe doe je een onderzoek, stap voor stap, van idee tot verhaal, zonder belangrijke bronnen en vragen over het hoofd te zien en zonder kostbare tijd te verliezen? In deze cursus leer je een onderzoek te ‘managen’ en je doeltreffendheid te vergroten door tientalen praktische technieken. Ook leer je een beproefde methode om je verteltechniek te verbeteren: hoe maak je van je onderzoeksresultaten een beeldend en spannend verhaal?
In 2009 heb ik een boek geschreven, met bijdrages van verschillende experts, over onderzoekstechnieken: ‘Onderzoeksjournalistiek. Researchproces van idee tot verhaal’.
Een dozijn deskundigen toont in dit praktische handboek hoe je stap voor stap je doel – een goed verteld onthullend verhaal – kunt bereiken. Alle cursisten krijgen het boek (336 pagina’s) als cursusmateriaal.
Trainer en informatie: Luuk Sengers

Online archiefonderzoek: methodes, tips en trucs
Leer de snelste manier om online documenten (papier, beeld en geluid) te vinden.
Trainer: Eric Hennekam
Informatie: Archieven website

Online netwerken
Een training over het zoeken en vinden van personen en informatie via sociale online media. Sociale netwerksites zijn enorm populair. Miljoenen mensen over de hele wereld hebben een gedetailleerd profiel op Facebook, Linkedin, Netlog of Hyves. Wanneer je als journalist een verhaal wil schrijven over een dokter die in Irak werkt, een Amerikaan die zijn huis door de kredietcrisis heeft moeten verkopen, of wanneer je een ooggetuige wil laten vertellen over een explosie in Ijsland, kunnen deze sociale media zeer goed van pas komen. Tijdens deze workshop wordt er ingegaan op hoe journalisten deze sociale media kunnen gebruiken in hun zoektocht naar de juiste informatie en op welke manier de juiste man of vrouw met een bepaald profiel gevonden kan worden.
Trainer: Michael Opgenhaffen
Informatie: michael.opgenhaffen@lessius.eu

Internationale Research Journalistiek (IRJ) (cursus)
De Katholieke Hogeschool Mechelen biedt je een uniek postgraduaat voor Vlaanderen én Nederland aan. Je maakt kennis met technieken waar reguliere journalisten nog nooit van hebben gehoord. De opleiding geeft je inzicht hoe je een journalistiek researchproject zonder kleerscheuren opzet en biedt je hulpmiddelen aan om zelfstandig een onderbouwd en geloofwaardig journalistiek resultaat op poten te zetten. Er zijn drie modules: Researchjournalistiek – Internationale Berichtgeving – Portfolio. In totaal beslaat de opleiding uit 136 cursusuren op dinsdag- en donderdagavond. VVOJ-leden krijgen korting.
Trainers: verschillende
Informatie: Research Journalist

Interviewen
Het doel van een interview is om betrouwbare informatie te krijgen – en niets minder. Of je nu een mooi portret van iemand wilt schrijven of bevestiging zoekt van een schandaal, in beide gevallen moet je het hebben van de oprechtheid en het goede geheugen van je gesprekspartner. Zowel politierechercheurs als sociale wetenschappers (historici voorop) hebben technieken ontwikkeld om in een gesprek de waarheid boven tafel te krijgen. We zullen die verhoor- en onderzoekstechnieken bespreken en toepassen. Mijn bedoeling is om je hele concrete aanwijzingen te geven waarmee je je effectiviteit direct kunt verbeteren.
Trainer en informatie: Luuk Sengers

Research
Journalistieke research krijgt een steeds hogere prioriteit op redacties. Welke onderwerpen zijn geschikt voor een diepgaander onderzoek. Wat zijn mogelijke onderwerpen? Wat is een goede aanpak en strategie? Na afloop van de training kennen de deelnemers de aspecten van onderzoeksjournalistiek. Zij zijn in staat zelfstandig deze specifieke vorm van research te doen. Tijdens deze tweedaagse training bestaat de mogelijkheid een concrete casus uit te werken.
Trainer: verschillende
Informatie: Media Academie

Research in New Media
Production of journalistic content for multimedia media and blogs. Research in the area of new media such as convergence and social network analysis. Consultancy about newsroom management and work flow in converged newsrooms. Multi media production. Assistance and consultancy using open source software in a journalistic environment story telling.
Trainer en informatie: Peter Verweij en 3D-Media

Verkoop jezelf online
Hoe vinden ze jou online? Deel je kennis en word een referentie. Bouw je eigen (onderzoeks)journalistieke blog, wees de eerste met Twitter. Leer hoe je online meer uit je journalistiek product kunt halen. Ontdek online journalistieke marktplaatsen en verkoop jezelf online.
Trainer: Karel Platteau
Info: karel.platteau@fondspascaldecroos.org

Visualisatie van onderzoeksjournalistiek
Hoe visualiseer je een moeilijk maar boeiend onderzoeksverhaal op televisie? Hoe maak je televisie van die stapel faxen of die mooie Excel sheets? Hoe krijg je bronnen aan het praten, ook in beeld? Wat zijn effectieve onderzoeksmethoden die of bruikbare televisiebeelden opleveren ook? Leer visualiseren, voordat je gaat ensceneren of animeren. En zorg dat je kijker ook daadwerkelijk blijft kijken!
Trainer: Margo Smit

Workshops
Daarnaast zijn er organisaties die regelmatig workshops organiseren, zoals:
Expertisecentrum Journalistiek

Toelichting bij de lijst:
Iedereen kan een training of cursus aanmelden bij de VVOJ. Het bestuur toetst echter de kwaliteit van het gebodene voordat de cursus/training in de lijst wordt opgenomen. Daarbij hanteren we de volgende criteria:
1. Worden er in de training/cursus technieken behandeld die onderzoeksjournalisten bij hun werk kunnen gebruiken?
2. Hebben bestuursleden van de VVOJ de trainer aan het werk gezien? Of: Kan de trainer referenties laten zien waaruit blijkt dat hij de training eerder met succes aan journalisten heeft gegeven?

Meld een cursus/training aan!
Heb je een goede training gevolgd die niet in de lijst staat? Of geef je zelf een cursus/training die nog ontbreekt? Laat het ons dan weten. Ook trainers die niet lid zijn van de VVOJ worden van harte uitgenodigd om cursussen/trainingen die aan bovenstaande voorwaarden voldoen, bij ons te melden. Luuk Sengers, coördinator scholing: info@luuksengers.nl