VVOJ Café
De VVOJ organiseert geregeld café-avonden, waarin leden elkaar rond een thema ontmoeten. Lid worden van de VVOJ? Lees hier alles over de mogelijkheden.
Na de zomervakantie start weer een nieuw seizoen met VVOJ Cafés. Meer info vind je in de loop van augustus op deze pagina.
Verslagen vorige VVOJ Cafés
Seizoen 2009/2010
‘Geheimzinnige ziekte, luidde de diagnose’
Het laatste VVOJ Café van dit seizoen op 14 juni in Amsterdam nam de berichtgeving over epidemieën als de Mexicaanse griep en de Q-koorts onder de loep. Hoe doorgronden journalisten de achtergronden en nieuwswaarde? “Ten tijde van de eerste berichten die we publiceerden was het woord Q-koorts nog niet aan de ziekte verbonden. We belden rond met een aantal huisartsen en we kregen als diagnose ‘geheimzinnige ziekte’ te horen.” Lees het verslag.
‘Vraagt u om koeien die in een vliegtuig stappen? Geen probleem’
Van oude TV-opnamen van Hepie en Hepie tot een registratie van de pyrolyse van rubber. Zo uiteenlopend zijn de verzoeken om bewegend beeld die binnenkomen bij de klantenservice van het Instituut voor Beeld en Geluid. En naar alles wordt trouwhartig gezocht, zegt specialist film en televisie Hans van den Berg tijdens het VVOJ Café Extra op 21 mei 2010. ‘Al weet ik van het laatste nog steeds niet wat ze nou precies bedoelden. We hadden het overigens ook niet.’ Inclusief handout.
Persoonsonderzoek: doopceel lichten
In de aanloop naar de komende Tweede-Kamerverkiezingen stond het VVOJ Café op maandagavond 19 april in het teken van persoonsonderzoek. Hoe licht je het doopceel van bijvoorbeeld kandidaat-Kamerleden? Archiefonderzoeker en zoekexpert Eric Hennekam gaf een uitgebreide presentatie, doorspekt met praktijkvoorbeelden. Download de handout en lees het verslag. Inclusief video.
‘Als Oude Pekela weer onderaan eindigt, moeten we onderduiken’
Journalistieke kwaliteitslijsten maken is wel wat méér dan even een datasetje in SPSS stoppen. De overheid is niet erg happig op het vrijgeven van gegevens en geen sector waar de jaarlijkse ranglijsten met open armen worden ontvangen. Toch loont het om door te zetten, bleek maandagavond 15 maart tijdens het VVOJ Café in het Utrechtse restaurant Lofen.
Dat journalisten niet tegen kritiek zouden kunnen, was een algemene vaststelling tijdens het VVOJ Café in Brussel op maandagavond 1 maart 2010: Omgaan met kritiek. Toch is er volgens Filip Voets, ombudsman van de Vlaamse Raad voor de Journalistiek, een positieve ontwikkeling. Inclusief video-interviews. Lees het verslag.
‘Ze keken alsof ik iets vunzigs had gedaan’
De Raad voor de Journalistiek stelt in een uitspraak van 31 juli 2009 dat NRC-verslaggever Joep Dohmen degene die hij telefonisch interviewde had moeten zeggen dat hij het gesprek opnam. Dohmen vindt de uitspraak een misslag van de Raad. Argos-redacteur Huub Jaspers valt Dohmen bij: “Als het verplicht wordt te zeggen dat je gesprekken opneemt, dan is de journalistiek haar slagtanden kwijt.” Andere gespreksonderwerpen tijdens het VVOJ café van 18 januari 2010: autorisatie van interviews en het omgaan met staatsgeheime stukken. Lees het verslag.
‘Als er nou nog eens wat is, bel me dan’
Drie verschillende voorbeelden van onderzoeksjournalistiek, voor een krant, een weekblad en een televisieprogramma, tot stand gekomen dankzij een flinke dosis doorzettingsvermogen. Op vrijdagavond 27 november horen de makers of ze De Loep of de Aanmoedigingsprijs mee naar huis mogen nemen. In het VVOJ Café van maandag 19 oktober vertelden ze over hun ervaringen. Lees verder.
‘De journalistiek moet zichzelf opnieuw uitvinden’
De betaalde krant zoals we die kennen heeft zijn langste tijd gehad. En met een buidel overheidssubsidie koop je geen lezers. “De journalistiek moet zichzelf opnieuw uitvinden”, aldus Henk Blanken tijdens het VVOJ Café op maandag 21 september in het Haagse perscentrum Nieuwspoort. Lees verder.
Wroeten in Dossier Irak
Maandag 22 juni 2009 debatteerden journalisten tijdens het VVOJ Café in Amsterdam over de Nederlandse bijdrage aan de oorlog in Irak. Een strijd waarvan niemand in het gezelschap wist hoe lang die eigenlijk al duurde. Ook Jacco Versluis (KRO Reporter) en Joost Oranje (NRC Handelsblad), de sprekers tijdens dit VVOJ café, weten het even niet. Gespreksleider Miro Lucassen heeft het paraat: 2287 dagen duurt operatie Iraqi Freedom inmiddels. Lees verder.
Speciaal voor onderzoeksjournalisten verzorgde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) afgelopen maandag 20 april 2009 een introductieavond Schatgraven met StatLine. Freelance-onderzoeksjournalist Peter Olsthoorn (www.leugens.nl) gaf een presentatie over feiten en interpretatie. Lees verder.
“Je kunt er hardcore journalistiek mee bedrijven”
De zaal in Grand-Café 1eKlas op Amsterdam Centraal is deze maandagavond 23 maart volgepakt tijdens het VVOJ Café over sociale netwerken. Het aandeel actieve twitteraars ligt er beduidend hoger dan buiten de muren van het zaaltje. Achterin voelt een toehoorder zich enigszins ouderwets met zijn ringband-schrijfblokje. Tegen de tijd dat zijn verslagje online staat, zijn de twitter-berichten hem al vooruitgesneld. Lees verder (inclusief video).
‘De crisis was de journalistiek steeds voor’
Ondanks de uitdijende berichtgeving over de kredietcrisis, zijn sommige cruciale vragen nog niet bevredigend beantwoord. Hoe lastig het ook is om door te dringen tot de binnenwereld van bedrijfsleven en banken, journalisten moeten het wel proberen, bepleitte NRC Handelsblad-redacteur Maarten Schinkel tijdens het drukbezochte VVOJ Café maandagavond 9 februari 2009. Lees het verslag.
Pikante en omstreden undercover operaties maken de laatste weken weer flink de tongen los over de voors en tegens van verborgen camera’s. Vallen journalistieke principes ten prooi aan sensatie-tv? En hoe kwetsbaar maken die heimelijk opgenomen gesprekken de journalist zelf? Veel vragen voor vier gerenommeerde programmamakers tijdens het VVOJ Café, maandagavond 8 december 2008 in het Utrechtse stadskasteel Oudaen. Lees het verslag.
Aanklager is een naar woord. Maar er zit wel wat in, oppert Joep Dohmen (NRC Handelsblad). “Als je schrijft dat Justitie meneer Jansen verdenkt van strafbare feiten, ben je verslaggever. Als uit je eigen onderzoek blijkt dat meneer Jansen heeft gerommeld, ga je een grens over.” Lees het verslag van het VVOJ Café op 20 oktober 2008.
‘Veel Haags nieuws blijft onder het tapijt’
Veel potentiële nieuwsverhalen rond het Haagse Binnenhof blijven onder het tapijt en worden nooit uitgezocht. Parlementaire journalisten slaan er geen acht op of hebben niet de tijd om er werk van te maken. Dat zeiden Martin Sommer, chef parlement van de Volkskrant, en RTL-verslaggever Roel Geeraedts tijdens het VVOJ Café op maandag 22 september 2008. Het debat vond toepasselijk plaats in perscentrum Nieuwspoort. Lees het verslag.
‘Dit is net Günter Wallraff’
Incognito werken op een Rotterdamse bajesboot, een jaar in de leer bij een salafistische imam. Undercover journalistiek stond centraal tijdens het laatste VVOJ Café van dit seizoen, op maandagavond 9 juni 2008. Panelgasten waren Robert van de Griend van Vrij Nederland (bajesboot), freelance journalist Patrick Pouw (salafisme) en Marcella Breedeveld, lid van de hoofdredactie van NRC Handelsblad. Lees het verslag.
De Raad voor de Journalistiek oordeelt strenger dan de rechter. En dat is logisch, aldus raadsvoorzitter mr. A. Herstel. De rechter hanteert het strafrecht, de Raad de beroepsethiek. “En dan ben je soms eerder aan de beurt.” Tijdens het VVOJ-debatcafé op 14 april 2008 ging de Raad in discussie met een zaal vol journalisten. Lees het verslag.
‘Journalisten hebben juist veel te verbergen’
Telefoonverkeer, e-mail en de verblijfplaats van je gsm worden al geregistreerd. Als de ov-chipkaart wordt ingevoerd, komen daar je reisgegevens nog bij. En bij de kilometerheffing worden straks ook nog alle autotrips nauwkeurig bewaard, om later doorgevlooid te kunnen worden. Opsporingsdiensten wrijven zich in de handen bij deze goudmijn aan gegevens. Wat kan de journalist nog doen om bronbescherming te garanderen? Lees het verslag van het VVOJ Debatcafé op 11 februari 2008.
Juridische powerplay tegen journalisten
Wanneer de journalist een gevoelige snaar raakt, slaan overheid en bedrijfsleven tegenwoordig hard terug. Met juridische powerplay proberen ze publicaties te verhinderen, zoals Alexander Nijeboer overkwam bij zijn boek ‘Een man tegen de staat’. Op 10 december 2007 was hij een van de sprekers tijdens het VVOJ Debatcafé. Lees het verslag.
Voor iedereen met belangstelling voor diepgravende journalistiek in Brussel hield de VVOJ in samenwerking met het Vlaams-Nederlands huis deBuren op 30 november 2007 een debat over de vraag: produceren de duizend professionele journalisten in de Europese hoofdstad wel voldoende diepgravende, onthullende verhalen over de Europese Unie, de NAVO en andere internationale institituties? Lees het verslag.
De mediamarketing van het onderzoeksverhaal
Hoe zorg je ervoor dat andere media je onthulling oppikken? “In de eerste tien jaar van Argos verstuurden we na elke uitzending een persbericht. Dat leverde nooit wat op. Vijf jaar geleden hebben we onze strategie gewijzigd en hebben we besloten om verhalen van tevoren weg te geven. Dat werpt zijn vruchten af”, vertelde Kees van den Bosch, VPRO-radiomaker van het programma Argos, maandagavond 8 oktober 2007 tijdens een VVOJ-café over de ‘mediamarketing van het onderzoeksverhaal’. Lees het verslag.
Het journalistieke boek (geen verslag beschikbaar), 7 mei 2007, met Jeroen Smit (Het Drama Ahold), Anne-Marie van Wijnen (uitgever bij Nieuw-Amsterdam), Geke van der Wal (Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten).
Honderd kilometer archiefmateriaal beheert het Nationaal Archief in Den Haag. Materiaal genoeg voor (onderzoeks)journalisten die geschiedenis en actualiteit verbinden. Lees het verslag.
Wat verbindt beroemde (of beruchte?) mannen als Fred Spijkers, Paul van Buitenen en Paul Schaap? Wat heb je aan die kennis als je met hen werkt? Is er een recept voor het maken van goede verhalen met deze gedreven aandragers van onrecht en misstanden? Hoe blijf je betrokken maar toch onafhankelijk? Lees het verslag.
Onderzoeksjournalistiek en misdaadverslaggeving, 6 december 2006
met Bart Middelburg (Het Parool), Paul Vugts (Het Parool), Marian Husken (Vrij Nederland)
Goede doelen, 1 november 2006, met Xander van Uffelen (de Volkskrant), Esther Jacobs (Donateursvereniging)
Het archief van de eerdere debatcafés vind je ook in de rubriek Cafés. Of bekijk het overzicht van de panelgasten.