VVOJ Café

De VVOJ organiseert geregeld café-avonden, waarin leden elkaar rond een thema ontmoeten. Lid worden van de VVOJ? Lees hier alles over de mogelijkheden.

Volgend VVOJ Café
05.03.12: Afrika in Nederland: samenwerken over de grens
Nederlandse journalisten slaan de handen inéén met Afrikaanse vakgenoten om samen onderzoek te doen. Niet alleen daar, maar ook in Nederland. Dat resulteert in tal van onthullende verhalen, bijvoorbeeld over de Somalische gemeenschap in Nederland, of de Nigeriaanse bedelmail-organisatie. Tijdens het VVOJ Café vertellen Afrikaanse en Nederlandse onderzoeksjournalisten over hun ervaringen, de valkuilen en wat de grenzeloze samenwerking heeft opgebracht.

Sprekers
: o.a. Evelyn Groenink (Forum for African Investigative Reporters, FAIR), Idris Akinbajo (onderzoeksjournalist Nigeria), Bjinse Dankert (GPD), Anneke Verbraeken.
Wanneer: maandagavond 5 maart 2012
Tijd: 20.00 uur (zaal open 19.30 uur). Na afloop wordt er geborreld.
Waar: Grand Café-restaurant 1e Klas, Amsterdam Centraal Station

Vooraf aanmelden verplicht met een mailtje naar cafe@vvoj.nl. De VVOJ organiseert Café-avonden voor leden. Niet-leden zijn welkom, mits ze journalist zijn. Bij overaanmelding krijgen VVOJ-leden voorrang. Toegang voor VVOJ-leden is gratis, niet-leden betalen 5 euro.

10.03.12 Mediacafé #9 Nieuws, dat verzin je niet (Gent)
Xandra Schutte, hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer, schreef in een manifest dat eind september verscheen in het Nederlandse opinieweekblad, dat de mediasector naast een financiële crisis ook kampt met een inhoudelijke crisis. Hoe zit het met creativiteit, een kwaliteit die vaak van journalisten wordt gevraagd en in hetzelfde rijtje staat als nieuwsgierigheid, een kritische kijk, algemene ontwikkeling en taalgevoel. Een programma met een inleiding van Nederlands journalist en schrijver van Nieuws, dat verzin je niet, Karel van den Berg, en een gesprek met oa. Xandra Schutte (hoofdredacteur De Groene Amsterdammer) en Wouter Verschelden (hoofdredacteur De Morgen). Meer info bij Fonds Pascal Decroos

Een overzicht van de panelgasten in de afgelopen jaren vind je hier.

Verslagen vorige VVOJ Cafés
10.01.2012 ‘O, maar dat kunnen wij veel beter!’
De Groene Amsterdammer ziet toekomst in onderzoeksjournalistiek. Het oudste opinieweekblad van Nederland heeft de handen ineen geslagen met onderzoeksjournalist Marcel Metze en volgt een verfrissende opzet: talentvolle journalisten schrijven zich in voor een masterclass en storten zich in kleine groepen inclusief een Groene-redacteur op een onderwerp, onder leiding van Metze. Tijdens het eerste VVOJ Café van 2012 vertellen de betrokkenen hoe de masterclass eruit ziet, en wat het oplevert. “We bieden een opleiding waarvoor niet betaald hoeft te worden. En goeie koffie.” Lees het verslag

Brussel 21.11.2011 Mediacafé #8: The Wild Wild East

24.10.2011 Een vuilniszak vol vertrouwelijke snippers
Het journalistieke boek domineert dit jaar de nominaties bij de tekstuele producties voor De Loep. Een mooie gelegenheid om tijdens het VVOJ Café op 24 oktober stil te staan bij de inhoudelijke, praktische en financiële kanten van een vak apart. Het beeld dat de rest van de avond blijft hangen: Parool-journalist Bas Soetenhorst die maandenlang in de vrije uurtjes over een vuilniszak vol papiersnippers gebogen zit om stukje voor stukje vertrouwelijke gespreksverslagen te reconstrueren voor zijn boek ‘Het wonder van de NoordZuid-lijn’.
Lees het verslag

Brussel 11.10.2011 Mediacafé #7: Twitter kan je je job kosten

26.09.2011 “Journalisten moeten meer over zichzelf vertellen”
Onderzoek in privésferen was het thema van het eerste VVOJ Café van het nieuwe seizoen, maandagavond 26 september in Utrecht. Wanneer worden persoonlijke zaken journalistiek relevant, en hoe ga je ermee om? NRC-ombudsman Sjoerd de Jong kreeg een brief van Ruud Lubbers: “Tot mijn genoegen ben ik in uw krant gereduceerd tot een vraagteken.”
Lees het verslag

10.06.2011 De kluizen van links
Een bijzondere afsluiting van het VVOJ Café-seizoen: een bezoek aan en rondleiding door het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam. Waar menig socioloog, geschiedschrijver en journalist regelmatig de kluizen in duikt om uit bijzondere archieven te putten. Lees het verslag
23.05.2011 “Mag ik morgen de opener?”
Journalistiek onderzoek kost vaak tijd en de opbrengst is vooraf ongewis. Toch valt onderzoeksjournalistiek heel goed te combineren met een freelance praktijk, bewijzen zelfstandige speurneuzen elke week weer. Wat is de sleutel tot hun succes? Tegels lichten voor freelancers tijdens een levendig VVOJ Café op 23 mei in Utrecht. Over de kracht van specialiseren, aliens met zes poten, en koppenschieten bij een biertje. Lees het verslag

Brussel 05.05.2011 Mediacafé #6: How to report the economic crisis in Europe?

21.03.2011 “Het eerste dat we deden was Control-F-Verhagen”
“Leuk om jullie eens te zien”, klinkt het na afloop amicaal tussen de rivalen. Vanuit hun Wikileaks-bunkers hielden ze elkaar de afgelopen maanden nauwlettend in het vizier. Wat heeft de NRC vanavond? Waar komt het Journaal mee? Deze maandagavond, tijdens het VVOJ Café in Rotteram, staan ze voor het eerst oog in oog. Of eigenlijk, ze zitten gebroederlijk op een rij: Jeroen Wollaars, Steven Derix (NRC), Leonie van Nierop (NRC) en Marieke de Vries (NOS). Er is wederzijds respect. En herkenning, want ze hebben allemaal een groot journalistiek avontuur gemeen: het openbaren van de Nederlandse Wikileaks-cables. Lees het verslag

Gent 23.02.2011 Mediacafé #5: Klant is koning en content is king!

24.01.2011 “Winst is een keuze”
Het eerste VVOJ Café van 2011 stond in het teken van geld. Thema op maandagavond 24 januari in Grand Café Restaurant 1e Klas op Amsterdam Centraal Station: financiële journalistiek voor niet-specialisten. Journalisten Martijn de Meulder (Quote) en Stefan Vermeulen gaven een inkijkje in hun methoden om tegels te lichten. Lees het verslag

Gent 18.11.2010 Mediacafé #4: Free news, bad news?

01.11.2010 ‘Suffe televisie’ met grote impact
Een uitzending die vooral getypte quotes laat zien met wazige acteurs op de achtergrond, en een half uur onscherpe beelden vanuit de vestzak van een schoonmaker. Het ziet er niet uit, maar toch is het spannende televisie. Twee van de drie genomineerden voor De Loep 2010 in de categorie audiovisueel vertelden over hun werk in het VVOJ Café op 1 november in Utrecht: ‘De DSB-methode’ van NOVA, nu Nieuwsuur, en ‘Vieze ziekenhuizen’ van Zembla. Derde genomineerde Panorama was alweer druk in de weer met een nieuwe uitzending. Lees het verslag.

Brussel 18.10.2010 Mediacafé #3: Europe: no medium, no message?

27.09.2010 ‘De boodschap is altijd: het ligt aan hullie’
Van de val van het kabinet Balkenende IV tot de handel en wandel van een zakenvrouw. Journalistieke reconstructies vertellen het verhaal achter de schermen aan de hand van documenten en interviews. Hét verhaal? Nee: “Een waarheid vanuit een goed gedocumenteerd perspectief”, aldus Eric Smit tijdens het VVOJ Café maandagavond 27 september in Nieuwspoort. Lees het verslag.

14.06.2011 ‘Geheimzinnige ziekte, luidde de diagnose’
Het laatste VVOJ Café van dit seizoen op 14 juni in Amsterdam nam de berichtgeving over epidemieën als de Mexicaanse griep en de Q-koorts onder de loep. Hoe doorgronden journalisten de achtergronden en nieuwswaarde? “Ten tijde van de eerste berichten die we publiceerden was het woord Q-koorts nog niet aan de ziekte verbonden. We belden rond met een aantal huisartsen en we kregen als diagnose ‘geheimzinnige ziekte’ te horen.” Lees het verslag.

21.05.2010 ‘Vraagt u om koeien die in een vliegtuig stappen? Geen probleem’
Van oude TV-opnamen van Hepie en Hepie tot een registratie van de pyrolyse van rubber. Zo uiteenlopend zijn de verzoeken om bewegend beeld die binnenkomen bij de klantenservice van het Instituut voor Beeld en Geluid. En naar alles wordt trouwhartig gezocht, zegt specialist film en televisie Hans van den Berg tijdens het VVOJ Café Extra op 21 mei 2010. ‘Al weet ik van het laatste nog steeds niet wat ze nou precies bedoelden. We hadden het overigens ook niet.’ Inclusief handout.

Brussel 04.05.2010 Mediacafé # 2: The (un)limited possibilities of the foreign correspondent

19.04.2010 Persoonsonderzoek: doopceel lichten
In de aanloop naar de komende Tweede-Kamerverkiezingen stond het VVOJ Café op maandagavond 19 april in het teken van persoonsonderzoek. Hoe licht je het doopceel van bijvoorbeeld kandidaat-Kamerleden? Archiefonderzoeker en zoekexpert Eric Hennekam gaf een uitgebreide presentatie, doorspekt met praktijkvoorbeelden. Download de handout en lees het verslag. Inclusief video.

15.03.2010 ‘Als Oude Pekela weer onderaan eindigt, moeten we onderduiken’
Journalistieke kwaliteitslijsten maken is wel wat méér dan even een datasetje in SPSS stoppen. De overheid is niet erg happig op het vrijgeven van gegevens en geen sector waar de jaarlijkse ranglijsten met open armen worden ontvangen. Toch loont het om door te zetten, bleek maandagavond 15 maart tijdens het VVOJ Café in het Utrechtse restaurant Lofen.

Brussel 01.03.2010 Een klacht is een geschenk
Dat journalisten niet tegen kritiek zouden kunnen, was een algemene vaststelling tijdens het VVOJ Café in Brussel op maandagavond 1 maart 2010: Omgaan met kritiek. Toch is er volgens Filip Voets, ombudsman van de Vlaamse Raad voor de Journalistiek, een positieve ontwikkeling. Inclusief video-interviews. Lees het verslag.

18.01.2010 ‘Ze keken alsof ik iets vunzigs had gedaan’
De Raad voor de Journalistiek stelt in een uitspraak van 31 juli 2009 dat NRC-verslaggever Joep Dohmen degene die hij telefonisch interviewde had moeten zeggen dat hij het gesprek opnam. Dohmen vindt de uitspraak een misslag van de Raad. Argos-redacteur Huub Jaspers valt Dohmen bij: “Als het verplicht wordt te zeggen dat je gesprekken opneemt, dan is de journalistiek haar slagtanden kwijt.” Andere gespreksonderwerpen tijdens het VVOJ café van 18 januari 2010: autorisatie van interviews en het omgaan met staatsgeheime stukken. Lees het verslag.

19.10.2009 ‘Als er nou nog eens wat is, bel me dan’
Drie verschillende voorbeelden van onderzoeksjournalistiek, voor een krant, een weekblad en een televisieprogramma, tot stand gekomen dankzij een flinke dosis doorzettingsvermogen. Op vrijdagavond 27 november horen de makers of ze De Loep of de Aanmoedigingsprijs mee naar huis mogen nemen. In het VVOJ Café van maandag 19 oktober vertelden ze over hun ervaringen. Lees verder.

21.09.2009 ‘De journalistiek moet zichzelf opnieuw uitvinden’
De betaalde krant zoals we die kennen heeft zijn langste tijd gehad. En met een buidel overheidssubsidie koop je geen lezers. “De journalistiek moet zichzelf opnieuw uitvinden”, aldus Henk Blanken tijdens het VVOJ Café op maandag 21 september in het Haagse perscentrum Nieuwspoort. Lees verder.

22.06.2009 Wroeten in Dossier Irak
Maandag 22 juni 2009 debatteerden journalisten tijdens het VVOJ Café in Amsterdam over de Nederlandse bijdrage aan de oorlog in Irak. Een strijd waarvan niemand in het gezelschap wist hoe lang die eigenlijk al duurde. Ook Jacco Versluis (KRO Reporter) en Joost Oranje (NRC Handelsblad), de sprekers tijdens dit VVOJ café, weten het even niet. Gespreksleider Miro Lucassen heeft het paraat: 2287 dagen duurt operatie Iraqi Freedom inmiddels. Lees verder.


20.04.2009 Schatgraven bij het CBS: downloads en links
Speciaal voor onderzoeksjournalisten verzorgde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) afgelopen maandag 20 april 2009 een introductieavond Schatgraven met StatLine. Freelance-onderzoeksjournalist Peter Olsthoorn (www.leugens.nl) gaf een presentatie over feiten en interpretatie. Lees verder.
23.03.2009 “Je kunt er hardcore journalistiek mee bedrijven”
De zaal in Grand-Café 1eKlas op Amsterdam Centraal is deze maandagavond 23 maart volgepakt tijdens het VVOJ Café over sociale netwerken. Het aandeel actieve twitteraars ligt er beduidend hoger dan buiten de muren van het zaaltje. Achterin voelt een toehoorder zich enigszins ouderwets met zijn ringband-schrijfblokje. Tegen de tijd dat zijn verslagje online staat, zijn de twitter-berichten hem al vooruitgesneld. Lees verder (inclusief video).

09.02.2009 ‘De crisis was de journalistiek steeds voor’
Ondanks de uitdijende berichtgeving over de kredietcrisis, zijn sommige cruciale vragen nog niet bevredigend beantwoord. Hoe lastig het ook is om door te dringen tot de binnenwereld van bedrijfsleven en banken, journalisten moeten het wel proberen, bepleitte NRC Handelsblad-redacteur Maarten Schinkel tijdens het drukbezochte VVOJ Café maandagavond 9 februari 2009. Lees het verslag.


08.12.2008 ‘Plaksnor-journalistiek’ is een kwetsbaar wapen
Pikante en omstreden undercover operaties maken de laatste weken weer flink de tongen los over de voors en tegens van verborgen camera’s. Vallen journalistieke principes ten prooi aan sensatie-tv? En hoe kwetsbaar maken die heimelijk opgenomen gesprekken de journalist zelf? Veel vragen voor vier gerenommeerde programmamakers tijdens het VVOJ Café, maandagavond 8 december 2008 in het Utrechtse stadskasteel Oudaen. Lees het verslag.

20.10.2008 ‘Onderzoeksjournalist in de rol van aanklager’
Aanklager is een naar woord. Maar er zit wel wat in, oppert Joep Dohmen (NRC Handelsblad). “Als je schrijft dat Justitie meneer Jansen verdenkt van strafbare feiten, ben je verslaggever. Als uit je eigen onderzoek blijkt dat meneer Jansen heeft gerommeld, ga je een grens over.” Lees het verslag van het VVOJ Café op 20 oktober 2008.

22.09.2008 ‘Veel Haags nieuws blijft onder het tapijt’
Veel potentiële nieuwsverhalen rond het Haagse Binnenhof blijven onder het tapijt en worden nooit uitgezocht. Parlementaire journalisten slaan er geen acht op of hebben niet de tijd om er werk van te maken. Dat zeiden Martin Sommer, chef parlement van de Volkskrant, en RTL-verslaggever Roel Geeraedts tijdens het VVOJ Café op maandag 22 september 2008. Het debat vond toepasselijk plaats in perscentrum Nieuwspoort. Lees het verslag.

09.06.2008 ‘Dit is net Günter Wallraff’
Incognito werken op een Rotterdamse bajesboot, een jaar in de leer bij een salafistische imam. Undercover journalistiek stond centraal tijdens het laatste VVOJ Café van dit seizoen, op maandagavond 9 juni 2008. Panelgasten waren Robert van de Griend van Vrij Nederland (bajesboot), freelance journalist Patrick Pouw (salafisme) en Marcella Breedeveld, lid van de hoofdredactie van NRC Handelsblad. Lees het verslag.


14.04.2008 ‘De Raad oordeelt stenger dan de rechter’
De Raad voor de Journalistiek oordeelt strenger dan de rechter. En dat is logisch, aldus raadsvoorzitter mr. A. Herstel. De rechter hanteert het strafrecht, de Raad de beroepsethiek. “En dan ben je soms eerder aan de beurt.” Tijdens het VVOJ-debatcafé op 14 april 2008 ging de Raad in discussie met een zaal vol journalisten. Lees het verslag.

11.02.2008 ‘Journalisten hebben juist veel te verbergen’
Telefoonverkeer, e-mail en de verblijfplaats van je gsm worden al geregistreerd. Als de ov-chipkaart wordt ingevoerd, komen daar je reisgegevens nog bij. En bij de kilometerheffing worden straks ook nog alle autotrips nauwkeurig bewaard, om later doorgevlooid te kunnen worden. Opsporingsdiensten wrijven zich in de handen bij deze goudmijn aan gegevens. Wat kan de journalist nog doen om bronbescherming te garanderen? Lees het verslag van het VVOJ Debatcafé op 11 februari 2008.

10.12.2007 Juridische powerplay tegen journalisten
Wanneer de journalist een gevoelige snaar raakt, slaan overheid en bedrijfsleven tegenwoordig hard terug. Met juridische powerplay proberen ze publicaties te verhinderen, zoals Alexander Nijeboer overkwam bij zijn boek ‘Een man tegen de staat’. Op 10 december 2007 was hij een van de sprekers tijdens het VVOJ Debatcafé. Lees het verslag.


30.11.2007 Het geheim van Brussel
Voor iedereen met belangstelling voor diepgravende journalistiek in Brussel hield de VVOJ in samenwerking met het Vlaams-Nederlands huis deBuren op 30 november 2007 een debat over de vraag: produceren de duizend professionele journalisten in de Europese hoofdstad wel voldoende diepgravende, onthullende verhalen over de Europese Unie, de NAVO en andere internationale institituties? Lees het verslag.

08.10.2007 De mediamarketing van het onderzoeksverhaal
Hoe zorg je ervoor dat andere media je onthulling oppikken? “In de eerste tien jaar van Argos verstuurden we na elke uitzending een persbericht. Dat leverde nooit wat op. Vijf jaar geleden hebben we onze strategie gewijzigd en hebben we besloten om verhalen van tevoren weg te geven. Dat werpt zijn vruchten af”, vertelde Kees van den Bosch, VPRO-radiomaker van het programma Argos, maandagavond 8 oktober 2007 tijdens een VVOJ-café over de ‘mediamarketing van het onderzoeksverhaal’. Lees het verslag.

07.05.2007 Het journalistieke boek (geen verslag beschikbaar), 7 mei 2007, met Jeroen Smit (Het Drama Ahold), Anne-Marie van Wijnen (uitgever bij Nieuw-Amsterdam), Geke van der Wal (Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten).

28.03.2007 Workshop Nationaal Archief
Honderd kilometer archiefmateriaal beheert het Nationaal Archief in Den Haag. Materiaal genoeg voor (onderzoeks)journalisten die geschiedenis en actualiteit verbinden. Lees het verslag.

23.01.2007 Werken met klokkenluiders
Wat verbindt beroemde (of beruchte?) mannen als Fred Spijkers, Paul van Buitenen en Paul Schaap? Wat heb je aan die kennis als je met hen werkt? Is er een recept voor het maken van goede verhalen met deze gedreven aandragers van onrecht en misstanden? Hoe blijf je betrokken maar toch onafhankelijk? Lees het verslag.

06.12.2006 Onderzoeksjournalistiek en misdaadverslaggeving, met Bart Middelburg (Het Parool), Paul Vugts (Het Parool), Marian Husken (Vrij Nederland)

01.11.2006 Onderzoek naar goede doelen, met Xander van Uffelen (de Volkskrant), Esther Jacobs (Donateursvereniging)